Kiedy w firmie pada hasło bezpieczeństwa danych, najczęściej wszyscy myślą o tym samym poziomie ochrony. Tymczasem ratowanie firmy po incydencie ma trzy poziomy, od najprostszego do najbardziej zaawansowanego. Każdy odpowiada na inne pytanie i chroni przed innym scenariuszem. Pomylenie ich bywa kosztowne.
Poziom pierwszy to kopia zapasowa. Pozwala odzyskać dane. Jest archiwum na wszelki wypadek: po awarii, skasowaniu czy ataku szyfrującym dane dla okupu można sięgnąć po zapisane informacje. O tym, dlaczego sama kopia nie daje jeszcze bezpieczeństwa, pisaliśmy osobno. Tu wystarczy jedno zdanie: kopia przywraca dane, nie działanie.
Poziom drugi to odtwarzanie po awarii. Pozwala wrócić do działania. Nie chodzi już tylko o dane, ale o uruchomienie środowiska, aplikacji i procesów. To poziom, na którym firma odpowiada sobie na pytanie, jak szybko po incydencie znów zacznie normalnie pracować.
Poziom trzeci to cyberbunkier. Pozwala przetrwać sytuację, w której wszystko inne zawiodło. To odpowiedź na scenariusze, których nikt nie chce rozważać: skażone dane, niedostępne środowiska, zawodzące kolejne mechanizmy. Cyberbunkier istnieje po to, żeby nawet wtedy firma miała punkt, od którego może zacząć od nowa w kontrolowany sposób.
Warto przy tym uważać na słowa. W wielu firmach wszystkie trzy poziomy bywają nazywane jednym hasłem: mamy zabezpieczenia. Tymczasem między możliwością odzyskania plików a zdolnością przetrwania skażenia danych jest przepaść. I to przepaść, którą widać dopiero w kryzysie.
Wybór poziomu zależy od tego, czego firma się boi. Kopia zapasowa lub odtwarzanie po awarii wystarczają, gdy firma boi się awarii. Architektura odporna jest konieczna, gdy firma boi się utraty kontroli. To rozróżnienie brzmi prosto, ale porządkuje całą rozmowę o wydatkach na bezpieczeństwo. Awaria to zdarzenie, które można przewidzieć i opisać w procedurze. Utrata kontroli to sytuacja, w której procedury przestają nadążać.
W tym miejscu zmienia się też pytanie, które firma zadaje sama sobie. Odporność zaczyna się tam, gdzie przestajemy pytać, czy mamy kopię, a zaczynamy pytać, czy jesteśmy w stanie odtworzyć działanie biznesu niezależnie od tego, co się stało. Inaczej mówiąc, uwaga przenosi się z samej kopii na czyste, odseparowane i odzyskiwalne środowisko.
Dla zarządu ta drabina ma jeszcze jedną zaletę. Pozwala uczciwie nazwać obecny stan. Wiele organizacji jest przekonanych, że stoi na poziomie trzecim, podczas gdy realnie ma dobrze poukładany poziom pierwszy. Samo zestawienie trzech poziomów z faktycznymi zdolnościami firmy bywa najtańszym audytem, jaki można sobie zrobić.
Poziomy się przy tym nie wykluczają. Budują na sobie. Cyberbunkier nie zastępuje kopii zapasowej ani odtwarzania po awarii, tak jak dach nie zastępuje fundamentów. Pytanie nie brzmi więc, który poziom wybrać zamiast pozostałych, tylko dokąd firma powinna dojść i w jakiej kolejności.
Trzy poziomy, trzy różne obietnice. Odzyskać dane. Wrócić do działania. Przetrwać, gdy zawiodło wszystko inne. Im wcześniej firma świadomie zdecyduje, której z tych obietnic naprawdę potrzebuje, tym mniejsza szansa, że odpowiedź przyjdzie sama, w najgorszym możliwym momencie.
